Warunki wstępne dekarbonizacji transportu: Nowe stanowiska IRU
Dekarbonizacja drogowego transportu towarowego wymaga potężnych nakładów kapitałowych ze strony przewoźników. W opublikowanych stanowiskach Międzynarodowa Unia Transportu Drogowego (IRU) zwraca uwagę instytucjom UE na dwie praktyczne bariery blokujące masowe wdrażanie ciężarówek zeroemisyjnych (ZEV): niedostateczną dostępność punktów ładowania oraz zatory płatnicze w branży TSL.
1. Wykorzystanie potencjału baz transportowych (Depot Charging)
Publiczna sieć stacji ładowania przewidziana w rozporządzeniu AFIR wymaga wsparcia ze strony prywatnej infrastruktury. IRU proponuje stworzenie unijnych ram prawnych dla ładowania półpublicznego (semi-public / semi-private charging), które pozwolą na ładowanie pojazdów zewnętrznych na terenie baz i zajezdni firm przewozowych.
Przewoźnicy muszą zachować pełną swobodę w podejmowaniu decyzji o ewentualnym udostępnieniu swoich stacji ładowania innym firmom. Unijne regulacje powinny oferować zachęty prawne i operacyjne dla chętnych operatorów, zamiast nakładać na nich odgórne obowiązki.
Wdrożenie elastycznych zasad wykorzystania ładowarek firmowych ułatwi operowanie pojazdami elektrycznymi w transporcie lokalnym i regionalnym, zdejmując część obciążenia z publicznych ładowarek przy korytarzach TEN-T.
2. Płynność finansowa warunkiem inwestycji w ciężarówki zeroemisyjne
Mimo wsparcia z funduszy publicznych, zakup floty zeroemisyjnej i budowa własnych stacji ładowania wymagają znacznego wkładu kapitałowego po stronie przedsiębiorstw transportowych. Zdołanie do finansowania transformacji wymaga stabilnych i przewidywalnych wyników finansowych.
Przewoźnicy borykają się z dłuższą absencją gotówki wywołaną odroczonymi terminami płatności dyktowanymi przez załadowców, co w zestawieniu z rosnącymi opłatami drogowymi (maut) i kosztami energii ogranicza możliwości inwestycyjne.
IRU apeluje do władz UE o ustanowienie w regulacjach dotyczących opóźnień w płatnościach (Late Payment Regulation) sztywnego, maksymalnie 30-dniowego terminu uregulowania należności za usługi transportowe. Gwarancja terminowej zapłaty za wykonaną pracę jest – zdaniem organizatorów – kluczowym czynnikiem umożliwiającym firmom bezpieczne planowanie i skalowanie inwestycji proekologicznych.