Praca kierowców ciężarówek do 70 lat?
Pogłębiający się deficyt kierowców zawodowych w Europie zmusza rządy do poszukiwania niestandardowych rozwiązań regulacyjnych. Podczas zgromadzenia stowarzyszenia Federtrasporto włoski minister transportu Matteo Salvini przedstawił propozycję umożliwienia kierowcom samochodów ciężarowych oraz autobusów kontynuowania pracy do ukończenia 70. roku życia.
Projekt ten jest bezpośrednio motywowany kryzysem rekrutacyjnym i brakiem rąk do pracy w sektorze TSL.
1. Zapaść na rynku pracy głównym katalizatorem rządowej inicjatywy
Podstawowym celem propozycji legislacyjnej jest wsparcie przewoźników drogowych, którzy z powodu braku wykwalifikowanych kandydatów nie są w stanie obsadzić wolnych etatów.
Władze traktują wydłużenie ścieżki zawodowej seniorów jako jedno z nielicznych natychmiastowych narzędzi łagodzenia skutków deficytu kadr, chroniące floty przed uziemieniem pojazdów i zaburzeniem ciągłości logistycznej.
2. Obecny stan prawny i założenia proponowanej reformy
Włoski kodeks drogowy przewiduje, że prawa jazdy kat. C i CE po osiągnięciu 65 lat muszą być odnawiane co dwa lata na podstawie orzeczenia komisji lekarskiej. W przypadku zestawów drogowych i pojazdów członowych o dmc przekraczającej 20 ton kierowcy powyżej 65 lat muszą przechodzić coroczne badania i mogą prowadzić takie pojazdy jedynie do ukończenia 68 lat.
Nowe przepisy miałyby podnieść granicę prowadzenia najcięższych pojazdów do 70 lat. Według deklaracji rządu praca po 68. roku życia ma być w pełni dobrowolna i obwarowana ścisłą kontrolą sprawności psychofizycznej (choć formalny projekt ustawy nie został jeszcze skierowany do parlamentu).
3. Protest związków zawodowych: Półśrodki kosztem zdrowia i bezpieczeństwa
Centrale związkowe (Filt-Cgil, Uiltrasporti) wyraziły kategoryczny sprzeciw wobec projektu. Przypominają, że wielogodzinna jazda, nieregularny tryb życia, praca zmianowa oraz ciągła odpowiedzialność za bezpieczeństwo ruchu drogowego kwalifikują transport ciężki jako pracę uciążliwą (lavoro gravoso), z czym wiążą się wieloletnie postulaty wcześniejszych emerytur, a nie podnoszenia limitów wieku.
Związkowcy ostrzegają, że w warunkach niskich emerytur wielu kierowców seniorów znajdzie się pod presją ekonomiczną, która zmusi ich do kontynuowania niebezpiecznej i wyczerpującej pracy pomimo podeszłego wieku.
4. Dylemat branży: Wydłużanie pracy seniorów a długofalowa atrakcyjność zawodu
Reakcja związków obnaża zasadniczą różnicę w podejściu do kryzysu. Podczas gdy decydenci skupiają się na doraźnym „łataniu” braków kadrowych kosztem starszego pokolenia, środowisko pracownicze domaga się usunięcia przyczyn, które zniechęcają nowych kandydatów do wstępowania do zawodu.
Zdaniem ekspertów, bez podniesienia poziomu płac, budowy bezpiecznych i godnych stref odpoczynku (MOP) oraz uruchomienia specjalistycznych programów kształcenia młodzieży, podnoszenie limitu wieku do 70 lat stanowi jedynie odsuwanie w czasie zapaści pokoleniowej w europejskim transporcie.