Kompleksowa analiza drogowego transportu towarowego
Opublikowane dane Eurostatu przedstawiają szczegółowy obraz drogowego transportu towarowego w Unii Europejskiej, uwzględniając podział na przewozy krajowe, międzynarodowe, cross-trade i kabotaż, a także wskaźniki efektywności operacyjnej, takie jak średnie obciążenie, dystanse czy puste przebiegi.
1. Dynamika pracy przewozowej i tonażu (2021–2025)
Po spadku pracy przewozowej o 3,2% w 2023 r., rynek UE powrócił na ścieżkę wzrostu – praca przewozowa wzrosła o 0,6% w 2024 r. oraz o 0,9% w 2025 r., osiągając poziom 1 886,0 mld tkm.
W 2025 r. transport krajowy wzrósł o 2,2% r/r (do 1 172,5 mld tkm). Z kolei transport międzynarodowy odnotował spadek o 1,1% r/r (do 713,5 mld tkm).
W 2025 r. ciężarówkami przewieziono łącznie 13 256,1 mln ton towarów, co stanowi wzrost o 1,8% w porównaniu z rokiem 2024. Największe wzrosty tonażu r/r odnotowano w Bułgarii (+11,9%), Włoszech (+10,7%) i Polsce (+7.8%).
2. Układ sił na rynku międzynarodowym, cross-trade i kabotażu
Polska pozostaje bezapelacyjnym liderem w unijnym transporcie międzynarodowym, generując 32,1% całkowitej pracy przewozowej UE w tym segmencie. Druga w zestawieniu Hiszpania odpowiada za 12,3% unijnego wyniku. Przewozy międzynarodowe stanowią 60,0% całej pracy przewozowej polskich flot.
W przewozach między krajami trzecimi (cross-trade) Polska skupia 35,1% rynku UE, przed Litwą (21,6%) i Rumunią (9,2%). W przypadku samej Litwy, przewozy cross-trade generują aż 71,7% jej całkowitego transportu międzynarodowego.
Kabotaż stanowił 7,1% unijnego transportu międzynarodowego w tkm. Największy udział kabotażu w swojej strukturze przewozów międzynarodowych odnotowały Irlandia (27,3%), Luksemburg (22,1%) oraz Litwa (12,9%).
3. Wskaźniki operacyjne: Średnie obciążenie i klasy dystansu
Średnie obciążenie ciężarówki w UE w 2025 r. wyniosło 14,4 tony (13,6 t w ruchu krajowym oraz 15,9 t w międzynarodowym). Najwyższe obciążenia w ruchu międzynarodowym rejestruje Finlandia (21,8 t) oraz Francja (18,5 t). Najniższe średnie obciążenie krajowe odnotowano w Słowacji (5,3 t).
Średni dystans przewozu 1 tony ładunku w UE wyniósł 142,3 km. Wartość ta różni się w zależności od typu operacji: 97,5 km dla transportu krajowego, 593,5 km dla międzynarodowego, 726,1 km dla cross-trade oraz 278,2 km dla kabotażu.
Trasy o długości od 300 do 999 km generują największą część pracy przewozowej w UE (41,4%). Przewozy długodystansowe (powyżej 1000 km) mają kluczowe znaczenie w Portugalii (49,1% tkm) i na Litwie (44,6% tkm).
4. Problem efektywności floty – puste przebiegi (empty runnings)
W 2025 r. 21,8% łącznego dystansu pokonanego przez pojazdy ciężarowe w UE stanowiły przejazdy bez ładunku.
Puste przejazdy są znacznie poważniejszym wyzwaniem w transporcie krajowym (26,0% przebiegu) niż w międzynarodowym (12,9%), gdzie presja na pozyskanie ładunku powrotnego jest wyższa.
Najwyższy odsetek pustych przebiegów ogółem wykazują Cypr (43,1%), Austria (33,4%), Irlandia (33,3%) i Grecja (33,3%). Najbardziej efektywne pod tym względem floty posiadają Dania (tylko 7,6% pustych przebiegów), Belgia (10,1%) oraz Litwa (10,9%).